سيد جلال الدين آشتياني
254
شرح حال و آراى فلسفى ملا صدرا ( فارسى )
عن فضول . » انجام « و من لم يجعل اللّه له نورا فما له من نور - قد تمّ الكتاب المستطاب الشريف الموسوم بالتنقية لصدر الافاضل » . اسم كتاب اللمعات المشرقيه است و كاتب عامى بهجاى لمعات تنقيه را انتخاب كرده است . 11 - تعليقات بر شرح حكمة الاشراق در اين كتاب صدر المتألهين بين مشائين و اشراقيون حكومت كرده است و در جميع موارد مبانى خود را ذكر كرده و در ضمن مشكلات حكمة الاشراق را حل نموده است . اين تعليقات را آخوند با كمال تحقيق و تدقيق و حفظ جهات علمى تصنيف نموده و بهترين كتابى است كه در حكومت بين حكماى مشاء و اشراق تأليف شده است . 12 - تعليقات بر الهيات شفاى ابن سينا - اين تعليقه ناتمام است و تا مقالهء سادسه بيشتر نوشته نشده است . صدر المتألهين در اين كتاب بيشتر به توضيح و تبيين كلمات شيخ الرئيس ( ره ) پرداخته و در تحقيق و توضيح مبانى شيخ داد سخن داده است و گاهى به مبانى خود اشاره نموده و تفصيل را حواله به كتب خود داده است . آخوند مبانى شيخ را طورى تحقيق كرده و توضيح داده است كه شخص وارد بعد از مراجعه به تعليقات آخوند اشكالات متأخران را به شيخ وارد نمىبيند . اين تعليقات بر شفا از شفا به مراتب متقنتر و تحقيقىتر است و از حيث اسلوب عبارت و عدم تكرار مطالب و حل اشكالات با شفا مقايسه نمىشود و از شفا بهتر است . 13 - رساله در حدوث عالم كه در رسائل سنهء 1302 ق در 109 صفحه به چاپ سنگى رسيده است . آخوند در اين رساله از راه حركت جوهرى ، حدوث عالم ماده را اثبات كرده است . اين رساله مشتمل است بر مطالب مباحث حركت و قسمتى از مباحث كتاب جواهر و اعراض اسفار ، چون در كتاب جواهر و اعراض هم متعرض حدوث زمانى عالم شده است و اقوال محققان از حكماى يونان ، تالس ملطى و انكساغورس ملطى و انكيثمايس ملطى و انباذقلس و فيثاغورس و